Aktualności

Od początku 2026 roku spedytorzy i przewoźnicy między Wielką Brytanią a Unią Europejską będą musieli stawić czoła zmianom strukturalnym. W związku z wprowadzeniem obowiązkowych wymagań ICS2 ENS dla transportu lądowego oraz procedury ELO na granicy francuskiej, przepływy transportowe staną się bardziej regulowane, a zarządzanie dokumentami – zinformatyzowane. Jest to istotne zarówno dla przewoźników, jak i spedytorów, ponieważ wszelkie niezgodności mogą bezpośrednio zakłócić fizyczny ruch towarów.

Poniżej przedstawiamy jasne i praktyczne wyjaśnienie, co te zmiany oznaczają dla przewoźników, spedytorów i nadawców ładunków.

ELO – Nowy obowiązkowy dokument cyfrowy na granicy francuskiej

Od 1 stycznia 2026 roku na granicy francuskiej zacznie obowiązywać obowiązkowy system ELO (Obligatory Logistics Envelope). Jest to elektroniczny zbiór dokumentów, który musi posiadać każde pojazd towarowy przekraczający granicę Wielka Brytania–Francja promem lub przez tunel. Bez ważnego kodu kreskowego ELO, pojazd po prostu nie zostanie wpuszczony na prom ani do terminalu Eurotunelu.

ELO łączy wszystkie dokumenty wymagane przez francuską służbę celną:

• W kierunku importu (Wielka Brytania → Francja) obejmuje to ICS2 ENS, francuską deklarację importową, dokumenty tranzytowe oraz ATA carnet, jeśli dotyczy.
• W kierunku eksportu (Francja → Wielka Brytania) ELO obejmuje deklarację eksportową, dokument tranzytowy i ATA carnet.

Proces ten upraszcza kontrolę celną i pozwala na przegląd dokumentów jeszcze przed przybyciem pojazdu, zapewniając szybszy i sprawniejszy ruch towarów.

ICS2 ENS – Rozszerzenie systemu bezpieczeństwa UE na transport lądowy

ICS2 (Import Control System 2) to system oceny bezpieczeństwa i ryzyka działający w całej Unii Europejskiej. Jego głównym celem jest zapewnienie, że przed fizycznym wjazdem towaru na terytorium UE, zostaną dostarczone szczegółowe dane do służb celnych. Do tej pory ICS2 obejmowało transport lotniczy, morski, przesyłki pocztowe i kurierskie.
Od początku 2026 roku ICS2 będzie obowiązywało także w przypadku transportu lądowego przekraczającego granicę Wielka Brytania–UE przez Francję i Irlandię. Oznacza to, że dla każdej umowy transportowej, tj. dla każdego CMR, będzie musiała zostać złożona deklaracja ENS. Szczegółowe dane dotyczące ładunku – nadawca, odbiorca, pełny opis towarów, kod HS, liczba paczek, waga, numery pojazdów i przewidywany czas przybycia – staną się warunkiem koniecznym do przekroczenia granicy.
Bez ważnego ENS MRN nie będzie możliwe wygenerowanie ani ELO na granicy francuskiej, ani PBN w Irlandii. Oznacza to, że ICS2 stanie się centralnym ogniwem logistycznym, od którego zależy cały proces.

Kierunek Irlandia: Interakcja PBN i ICS2

W odróżnieniu od Francji, Irlandia nie stosuje systemu Smart Border, więc ELO nie będzie tam obowiązywało. Jednak od 2026 roku irlandzki PBN (Pre-Boarding Notification) będzie mógł zostać wygenerowany tylko wtedy, gdy zostanie dostarczona ważna deklaracja ICS2 ENS. Oznacza to, że przewoźnicy podróżujący na trasie Wielka Brytania–Irlandia będą musieli zapewnić terminową dostawę danych ENS.

Dwa systemy, dwa kody kreskowe – zawsze

Przy przewozach między Wielką Brytanią a UE przewoźnicy będą musieli zarządzać dwoma oddzielnymi procesami. Wielka Brytania zawsze będzie wymagała GMR, a po stronie UE będzie używany ELO (we Francji) lub PBN (w Irlandii).
Ten system podwójnych kodów kreskowych będzie obowiązywał na stałe. Został zaprojektowany w celu łatwiejszego rozróżniania jurysdykcji państwowych i logiki kontroli.

Co się zmieni w przypadku innych kierunków w UE?

Na chwilę obecną, zgodnie z dostępnymi danymi, inne kierunki, takie jak Belgia czy Holandia, pozostają bez zmian, ponieważ zdecydowały się zastosować wymogi ICS2 dla transportu morskiego. W takim przypadku za deklarację ENS odpowiada linia żeglugowa, podobnie jak w przypadku standardowych zasad ICS2 dla transportu morskiego. Dlatego procedury dla przewoźników na tych trasach nie zmieniają się.
Z kolei Francja i Irlandia zdecydowały się zastosować wymogi ICS2 dla transportu lądowego, co wpłynęło na przewoźników drogowych.

Dlaczego warto przygotować się wcześniej?

Doświadczenie pokazuje, że wprowadzenie nowych wymagań celnych często powoduje zakłócenia tam, gdzie łańcuch transportowy jest najbardziej wrażliwy – na granicy. ELO i ICS2 to dodatkowe, ale użyteczne narzędzia pomagające zapewnić większe bezpieczeństwo transportu i kontrolę.
Pośrednicy Bunastos są już w pełni przygotowani na te nowe wymagania: rejestrowanie deklaracji ENS w systemie ICS2, tworzenie ELO za pomocą portalu „Pro Douane” we Francji, sprawdzanie zgodności dokumentów i dostarczanie przewoźnikom odpowiednio przygotowanych dokumentów. Brak wszystkich wymaganych dokumentów może grozić odmową wejścia na prom lub nawet nałożeniem grzywny.

Rok 2026 będzie przełomowym momentem dla transportu lądowego między UE a Wielką Brytanią. ICS2 ENS i ELO zmienią nie tylko formę składania dokumentów, ale także cały proces przekraczania granicy. Aby zapewnić nieprzerwaną wymianę towarów, firmy muszą już teraz rozpocząć przygotowania do składania ENS i zapewnienia gotowości technicznej do pracy z ELO.